قافيهء تازه نيز دست زد و يك سخنرانى دربارهء اين نوع شعر در مجمع ظرفا ايراد كرد كه به سال 1634 در جزوه‌اى منتشر شد و علاوه بر آن ، وى كه عشق مفرطى به موسيقى داشت ، چنان‌كه گفته شد ، دو آلت جديد نيز ابداع كرد و مقاله‌اى تحت عنوان : « موسيقى عصر ما كه نه تنها پايين‌تر از موسيقى اعصار قديم نيست ؛ بلكه بر آنها برترى نيز دارد » « 1 » به سال 1640 نوشت ، كه در سال 1763 در مجموعهء باتيستادونى « 2 » ، در فلورانس به چاپ رسيد و تصنيف‌هايى نيز از او در دست است كه به‌طور پراكنده منتشر شده . مترجم براى اولين بار توسط كتاب پرارزش زندگى شاه‌عباس اول تأليف استاد ارجمند نصرالله فلسفى با نام پيترو دلاواله آشنا شد ، و سپس طى مسافرت ايتاليا و اقامت در آن كشور فرصتى يافت تا زبان ايتاليايى را بياموزد و ضمنا به چاپ‌هاى مختلف كتاب و همچنين اصل نسخ خطى آن دسترسى پيدا كند . تشويق‌هاى انستيتوى ايتاليايى براى خاورميانه و خاور نزديك ( ايزمئو ) ، كه حتى صفحات موقت چاپ جديد كتاب را نيز در اختيار مترجم قرار داد ، باعث شد كه ترجمه ، با سهولت بيشترى امكان‌پذير گردد ؛ مع‌الوصف به علت نثر قديمى كتاب و تطبيقى كه بايد در هر مورد بين چاپ‌هاى مختلف و نسخ خطى انجام مىگرفت ، اين كار مدتى به طول انجاميد . همان‌طور كه گفته شد ، چون جهان‌گرد ايتاليايى خاطرات خود را طى نامه‌هايى براى دوست دانشمندش به ناپل ارسال مىكرد ، از ذكر مسائل خصوصى نيز فروگزار نكرده و طبق عادت زمان جملات او بسيار طولانى و پيچيده است ؛ به‌طورى كه گاه جملات معترضه و مطالب فرعى بر اصل موضوع فزونى مىيابد و خواندن اين كتاب بدون بررسى عميق ، حتى براى كسانى كه به ايتاليايى امروزى به خوبى آشنايى داشته باشند ، خالى از اشكال نيست ؛ چنان‌كه اگر فرصت‌هاى نيكويى براى مترجم به وجود نيامده بود ، شايد ترجمهء اين كتاب براى او نيز ميسر نمىشد . در خاتمه لازم مىداند از كمك‌هاى ذى قيمت انستيتوى ايتاليايى براى خاورميانه و خاور نزديك و رئيس آن ، آقاى پروفسور جوزپه توچى ، بىنهايت قدردانى كند و خود را از ذكر اين نكته نيز بىنياز نمىبيند كه كتاب زندگى شاه‌عباس اول ، تأليف استاد نصرالله فلسفى ، مترجم را در آشنايى به اصطلاحات زمان و حتى طرز توضيحات پيترو دلاواله كمك فراوان كرده و به‌طور كلى فقط كسانى كه به ترجمهء سفرنامه‌ها پرداخته‌اند ، مىدانند كه پيدا كردن اعلام و اسامى و

--> ( 1 ) . « Della musica dell' eta nostra , che non e punto inferiore , anzi migliore di quella dell' eta passata » . ( 2 ) . Batista Doni